ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΦΡΕΣΚΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ ΜΕ ΑΠΟΞΗΡΑΜΕΝΑ

Μάθε τον κανόνα για τη σωστή ποσότητα, πριν τα προσθέσεις στη συνταγή σου.
Πολλές νοικοκυρές χρησιμοποιούν τον εξής κανόνα για τα μυρωδικά:
1 κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένα βότανα = 1 κουταλιά της σούπας φρέσκα

Ωστόσο, μιας και τα αποξηραμένα είναι πιο ισχυρά, η αναλογία πρέπει να είναι ακόμα πιο μικρή. Αυτό ισχύει για παράδειγμα με τη ρίγανη και το θυμάρι, που μπαίνουν στην αρχή του μαγειρέματος. Ενώ, τα αρωματικά φυτά που γαρνίρουν το φαγητό, όπως ο βασιλικός και ο μαϊντανός, προτιμούνται φρέσκα.

ΔΥΟΣΜΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΗ: περίπου όλες τις εποχές ( εκτός του χειμώνα )
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: όλο το φυτό εκτός από τη ρίζα
ΧΡΗΣΗ - ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
- ως αρωματικό στα φαγητά
- ως ρόφημα
- βοηθά στην πέψη και στην καλή λειτουργία της χολής
- στις ενοχλήσεις του στομαχιού και σε εντερικούς κολικούς
- ως αφέψημα
- για τον ίλιγγο
- τον εμετό και τη ναυτία
- τα φρέσκα φύλλα
- ανακουφίζουν τους πόνους των ρευματισμών, αν τα τρίψουμε στις κλειδώσεις
που πονάνε.
- σταματούν τον πονοκέφαλο, αν τα τρίψουμε στο μέτωπο
- καταπραΰνουν την φαγούρα, αν τα τρίψουμε στο δέρμα
- οι εισπνοές βοηθούν στο συνάχι και το κρυολόγημα
- ως λικέρ ανακουφίζει από το άγχος και την ένταση

ΔΕΝΔΡΟΛΙΒΑΝΟΣ

Είναι ένα από τα πιο γνωστά μυρωδικά.
ΣΥΛΛΟΓΗ: όλο το χρόνο
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: φύλλα
ΧΡΗΣΗ-ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
- ως αφέψημα
- για το στομάχι
- ως καρύκευμα
- στα φαγητά και στα γλυκά
Χρησιμοποιείται επίσης:
- για το κυκλοφορικό σύστημα και τα νεύρα
- για τη δυσπεψία
- για τον τυμπανισμό
- για τον πονοκέφαλο
- για τους μυϊκούς πόνους
- για τους ρευματισμούς και τους πόνους των αρθρώσεων
- είναι τονωτικό
- διευκολύνει στο βήχα
- βοηθά στα δερματικά προβλήματα με μορφή κομπρέσας
- οι γαργάρες με έγχυμά του καταπολεμούν τις μολύνσεις της στοματικής
κοιλότητας
- καταπολεμά την αϋπνία
- ηρεμεί το πεπτικό σύστημα
- οι επαλείψεις του μετώπου με το αιθέριο έλαιό του μπορεί να φανούν σωτήριες
σε χρόνιες ημικρανίες
- τα άνθη του ανακατεμένα με κρασί ενισχύουν το καρδιαγγειακό σύστημα και
την όραση
Δυναμώνει τα μαλλιά και εξαλείφει την πιτυρίδα:
- βράζετε σε 1 λίτρο νερό 50 γρ. ανθισμένες κορυφές για 30΄
- πλένετε τα μαλλιά σας για 1 βδομάδα πρωί - βράδυ
Αποτελεσματικό για τα πρησμένα πόδια
Φτιάξτε ένα αφέψημα από φύλλα δεντρολίβανου:
- Ρίξτε σε ένα κατσαρολάκι 1 λίτρο κρύο νερό
- Προσθέστε 30-50 γρ. από το βότανο
- Σιγοβράστε τα για 20'-30΄
- Κατεβάστε το από τη φωτιά, όταν το νερό ελαττωθεί κατά το 1/3
- Σουρώστε το μίγμα και αφήστε το να κρυώσει
- Βουτήξτε μέσα μία λεπτή πετσέτα και
- Με αυτή κάντε εντριβές στα πόδια σας
Πονάνε οι αρθρώσεις σας;
Αφέψημα δεντρολίβανου θα σας ανακουφίσει.
- σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό
- ρίξτε 1 κ.σ. ξερά φύλλα
- αφήστε τα για 15΄
- πίνετε αρκετές φορές την ημέρα

ΔΑΦΝΗ

Σύμβολο διάκρισης στις τέχνες και τα γράμματα
ΣΥΛΛΟΓΗ: όλο το χρόνο
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: φύλλα
ΧΡΗΣΗ - ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
Ως καρύκευμα (στα φαγητά)
Αν χρησιμοποιήσουμε τοπικά τη σκόνη ξερών δαφνόφυλλων, σταματάει η
αιμορραγία της μύτης.
Για την τόνωση και το δυνάμωμα των μαλλιών
- βράζετε σε 4-5 λίτρα νερό
- 1 χούφτα φρέσκα ή ξερά φύλλα
- ξεβγάζετε τα μαλλιά σας για 15 μέρες
Βοηθά στα αποστήματα και σε νευραλγίες
- Βράζετε μερικά φύλλα δάφνης σε 1 φλιτζάνι νερό και κάνετε γαργάρες ή
κομπρέσες
- Βοηθά στον πονόλαιμο
- Βοηθά στις στοματικές μολύνσεις
Καταπραΰνει τους αρθριτικούς πόνους
Ανακουφίζει από τη φαγούρα

Τα μαγειρεμένα φύλλα της:
- διευκολύνουν τη χώνεψη
- την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών
Μερικά φρέσκα κλαριά δάφνης στην ντουλάπα απομακρύνουν το σκόρο.

Αν πονούν τα πόδια σας:
- Φτιάξτε αφέψημα με λίγα φύλλα δάφνης
- Προσθέστε το σε μια λεκάνη με χλιαρό νερό
- Κάντε ποδόλουτρο για 15΄

ΓΑΛΙΟ

ΜΕΡΗ που φυτρώνει: μόνο στα χωράφια
ΣΥΛΛΟΓΗ: από άνοιξη - καλοκαίρι
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: όλο το φυτό εκτός από τη ρίζα
ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ:
- συνιστάται για τα κρυολογήματα και για τον πυρετό
- τονωτικό υγρό για το τελευταίο ξέβγαλμα των μαλλιών
- βοηθά στη βρογχοκήλη
- χαλαρωτικό έγχυμα για το μπάνιο
- κατάπλασμα από ψημένα φύλλα ή φύλλακοπανισμένα με λάδι γίνονται αλοιφή
για τους αρθριτικούς πόνους
ΧΡΗΣΗ:
- βράζουμε το νερό
- ρίχνουμε το βότανο
- το πίνουμε
Γίνεται επίσης αλοιφή.
Προσοχή: δεν πρέπει να το χρησιμοποιούν οι διαβητικοί, γιατί αυξάνει την
περιεκτικότητα του σακχάρου στο αίμα

ΓΑΛΑΤΣΙΔΑ

ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: τη ρίζα, που έχει κολλημένα πάνω της μικρά μπιλάκια
ΧΡΗΣΗ:
- παλιά για μαστίχα
- δηλητηριώδες για τα ζώα
Ιδιότητες: είναι φυτό δηλητηριώδες και φαρμακευτικό. Τα σπέρματα, οι ρίζες και
τα φύλλα θεωρούνται καθαρτικά και εμετικά. Ο χυμός προκαλεί φλύκταινες στο
δέρμα.

ΓΑΪΔΟΥΡΑΓΚΑΘΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ που φυτρώνει: Σε ακαλλιέργητες περιοχές με ξηρό κλίμα
ΣΥΛΛΟΓΗ: Άνοιξη
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: Το άνθος, το φύλλο, τα κλαδιά
ΧΡΗΣΗ - ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
- Φύλλα: τα φτιάχνουμε σκόνη για γαλακτοφορία στις μητέρες που θηλάζουν
- Για το συκώτι
- Για το στομάχι
- Για την καρδιά
- Ως βιοκαύσιμο, μια νέα μορφή εναλλακτικής ενέργειας όπως ακριβώς
συμβαίνει και με την ελαιοκάμβη

ΒΟΥΖΙΛΑΝΘΗ ή ΚΟΥΦΟΞΥΛΙΑ ή ΖΑΜΠΟΥΚΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΗ: άνοιξη, καλοκαίρι
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: όλα τα μέρη του φυτού εκτός της ρίζα
ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ:
- για το βήχα και τη καταρροή
- για τη γρίπη και το κρυολόγημα
Από το ξύλο της έφτιαχναν παιχνίδια όπως την χπάρα.

ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ

ΑΝΑΛΟΓΑ με το σχήμα του φύλλου της έχουμε τρεις ποικιλίες:

- Ημεράδι (μικρό φύλλο)

- Φαρδοκλάδι (φαρδύ φύλλο)

- Τσέρος (στενόμακρο χωρίς πολλές εσοχές)

Η βελανιδιά αποτελεί φυσικό εμπόδιο στην εξάπλωση μιας πυρκαγιάς. Είναι

δέντρο που καίγεται πολύ δύσκολα και αργά, γι' αυτό είναι πολύ χρήσιμο να

υπάρχουν "ζώνες βελανιδιάς" ανάμεσα στα εύφλεκτα πευκοδάση.

- To λάδι των βελανιδιών εξαφανίζει τις φακίδες.

- Το νερό από βρασμένα βελανίδια δίνει στα μαλλιά ωραίο γυαλιστερό μαύρο

χρώμα.

- Οι γαργάρες με αφέψημα της φλούδας ανακουφίζουν τις ερεθισμένες

αμυγδαλές και κάνουν καλό σε περιπτώσεις όπως η χαλάρωση των ούλων και η

στοματίτιδα.

- Το αφέψημα από φύλλα βελανιδιάς ρίχνει τον πυρετό και, αν το κάνετε

γαργάρα, ανακουφίζει από τον πονόλαιμο.

- Επίσης χρησιμοποιείται και ως αντισηπτικό σε πληγές

- Εξωτερική χρήση: Το αφέψημα και το έγχυμα της φλούδας χρησιμοποιούνται

και εξωτερικά για τοπικά λουτρά στις αιμορροΐδες, στις ραγάδες του πρωκτού

και σε δερματοπάθειες.

- Ο καρπός του, "το βελανίδι", είναι ιδανική τροφή για τα ζώα

- Τα βελανίδια βαμμένα και επιχρυσωμένα ή καλυμμένα με ασημόσκονη,

χρησιμοποιούνται και στη διακόσμηση του σπιτιού, ειδικά τα Χριστούγεννα και

την Πρωτοχρονιά.

Ανακουφίστε τα πόδια σας γρήγορα, εύκολα και φυσικά: ποδόλουτρο με

φλούδες βελανιδιάς...

- βάλτε σε μια λεκάνη 1 λίτρο βραστό νερό και 15 γρ. φλούδες βελανιδιάς

- κάντε ένα ζεστό ποδόλουτρο για 20 - 30 λεπτά

Καταπολεμά τη δυσοσμία των ποδιών.

ΒΑΤΟΜΟΥΡΟ

ΜΕΡΗ που φυτρώνει: στους φράκτες
ΣΥΛΛΟΓΗ: το καλοκαίρι
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: άνθος και καρπό
ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ:
- Άνθος: το βράζουμε, όταν μας πονάει ο λαιμός, για να κάνουμε γαργάρες
- Καρπός: ωφελεί στο ζάχαρο και στο βήχα
ΧΡΗΣΗ:
- για μαρμέλαδες
- για λικέρ
- για φαγώσιμο
- στη διάρροια
Προσθέστε στο διαιτολόγιο σας:
- καρότα
- μήλα
- βατόμουρα
- πράσινο ή μαύρο τσάι

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ

ΜΕΡΗ που φυτρώνει: ηήποι
ΣΥΛΛΟΓΗ: Φθινόπωρο
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: Το κλωνάρι με τα φύλλα, άνθος
ΧΡΗΣΗ - ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
- συνιστάται για τσιμπήματα και κεντρίσματα
- ως χαλαρωτικό στο μπάνιο
- ως καρύκευμα στα φαγητά
- τα φύλλα του με κρασί, έχουν εξαιρετικές τονωτικές και χωνευτικές ιδιότητες
Το αφέψημα του:
- καταπραΰνει από τους πόνους της κοιλιάς
- είναι διουρητικό
- συμβάλλει στην παραγωγή γάλακτος στις θηλάζουσες μητέρες
- αντιμετωπίζει ημικρανίες, ίλιγγο, ζαλάδες, νευρικούς πονοκεφάλους
Κοπανισμένος βασιλικός: στη μύτη βοηθά σε περιπτώσεις κρυολογήματος
Για γερά νεύρα...
Βασιλικός
- ρίξετε 25 γρ. φρέσκο βασιλικό
- σε ½ λίτρο κρύο νερό
- αφήστε το να βράσει 10΄
- αφού κρυώσει, πίνετε 3-4 φλιτζάνια την ημέρα
- θα βοηθήσει να αποβάλετε το άγχος και να κοιμηθείτε ευκολότερα

Αέρια...
Προσθέστε στα φαγητά σας:
- καρότα
- βασιλικό
- θυμάρι
- πιείτε ένα φλιτζάνι χαμομήλι ή μέντα

ΒΑΛΣΑΜΟ ή ΣΠΑΘΟΧΟΡΤΟ ή ΥΠΕΡΙΚΟ

ΜΕΡΗ που φυτρώνει: σε ηλιόλουστα χωράφια
ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ: σταματάει τον πόνο στο στομάχι
ΣΥΛΛΟΓΗ: το καλοκαίρι
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: το άνθος
ΧΡΗΣΗ: Ως βαλσαμόλαδο
- Κόβουμε τα άνθη και τα βάζουμε στον ήλιο με γνήσιο ελαιόλαδο και το
αφήνουμε να γίνει το λάδι κόκκινο
- Αναμιγνύεται με ρακί
ΠΩΣ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ:
- το κόκκινο λάδι για να κλείνουμε πληγές, όταν καιγόμαστε
- να μας σταματάει ο πόνος στο στομάχι
- βοηθά στα χτυπήματα
Θεραπευτικές ιδιότητες:
- Για τη θεραπεία πνευματικών δυσλειτουργιών και νευρικών πόνων
- Για την αντιμετώπιση της ήπιας κατάθλιψης και του στρες
- Για τη θεραπεία των πληγών, καθώς συμβάλλει στο σχηματισμό ιστού και την
αποκατάσταση της ζημιάς στα νεύρα
- Το λάδι του γιατρεύει εγκαύματα, καψίματα και μετεγχειρητικά σημάδια
- Για κολικούς και φλεγμονές της πεπτικής οδού
- Θεραπεύει νευραλγίες, ισχιαλγίες
- Θεραπεύει τον έρπητα ζωστήρα
- Πιείτε το έγχυμα ή κάνετε μασάζ με το λάδι του στις αρθρώσεις για τους
ρευματισμούς.
Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του ύπνου:
- Γεμίστε ένα υφασμάτινο σακουλάκι με λίγα φύλλα και τοποθετήστε το δίπλα
στο κρεβάτι σας
- Το άρωμα που αναδύουν είναι χαλαρωτικό και θα σας βοηθήσει να κάνετε
ήρεμο ύπνο.
Προσοχή: δεν πρέπει να καταναλώνεται από εγκύους, καθώς προκαλεί
συσπάσεις

ΑΧΙΛΛΕΑ ή ΧΙΛΙΟΦΥΛΛΟ

Ονομάστηκε έτσι, γιατί με αυτό θεράπευσαν τον Αχιλλέα.
ΜΕΡΗ που φυτρώνει: στους αγρούς
ΣΥΛΛΟΓΗ: το καλοκαίρι
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: το άνθος
ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ:
- Βοηθά να καθαρίσει το αίμα
- Σταματάει την αιμορραγία
ΧΡΗΣΗ:
- Βράζουμε το νερό
- Ρίχνουμε το βότανο
- Και το πίνουμε
Επίσης γίνεται αλοιφή.

ΑΣΦΟΔΕΛΟΣ ή ΠΕΡΙΔΡΟΜΟΧΟΡΤΟ

Οι βολβοί του παλαιότερα χρησιμοποιούνταν ως τροφή για φτωχούς.
- Είναι διουρητικό
- Είναι αντιβηχικό
Συλλέγουμε το υπέργειο τμήμα σε πλήρη άνθηση, ενώ τους βολβούς το
φθινόπωρο.

ΑΝΤΡΑΚΛΑ ή ΓΛΙΣΤΡΙΔΑ

ΧΡΗΣΗ: Γίνεται σαλάτα όπως οι τσάτσκιες και το πίνουμε και ως αφέψημα
ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ:
- Είναι τονωτικό
- Είναι διουρητικό
- Ανοίγει την όρεξη
- Σταματάει τον πονοκέφαλο που προκύπτει από δίψα ή ζέστη, αλλά και την ίδια
την δίψα, αν βάλουμε 2-3 φύλλα κάτω από τη γλώσσα.
- Καθαρίζει το αίμα και χαμηλώνει την πίεση

ΑΝΤΙΔΙΑ (ήμερο ραδίκι)

ΣΥΛΛΟΓΗ: Άνοιξη και φθινόπωρο
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: Τα φύλλα
ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ: Για σαλάτα
ΣΥΝΤΑΓΗ: Το βράζουμε σε άφθονο νερό και, μόλις κρυώσει, το σερβίρουμε με
λεμόνι και λάδι.

ΑΝΗΘΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΗ: Άνοιξη (κυρίως τον Απρίλη)
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: τα φύλλα
ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ:
- Ως καρύκευμα στα φαγητά
- Ως αφέψημα
- Βοηθά στο αδυνάτισμα
- Βοηθά στη χώνεψη
- Είναι διουρητικό
- Είναι γαλακταγωγό
- Δρα ως ηρεμιστικό
- Φέρνει ύπνο σε νευρικούς

ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ

Για καλή μνήμη...
Κάθε πρωί ξεκινήστε τη μέρα σας με μία κουταλιά αμύγδαλα και σταφίδες.
Λοσιόν με αμυγδαλέλαιο...
Όταν νιώθετε πρησμένα και κουρασμένα τα πόδια σας:
- Αναμίξτε σε ένα μπόλ 3 κ.σ. αμυγδαλέλαιο και 3 σταγόνες αιθέριο έλαιο
δεντρολίβανου.
- Απλώστε το μίγμα με απαλές κινήσεις μασάζ ξεκινώντας από τα γόνατα προς το
μηρό.
Το αμυγδαλέλαιο απαλύνει και θρέφει, ενώ το δεντρολίβανο βελτιώνει την
κυκλοφορία.
Δυσκοιλιότητα...
Δοκιμάστε:
- δαμάσκηνα (κυρίως ο χυμός τους)
- μέλι
- αμύγδαλα
- σύκα
- σταφύλια

ΑΛΙΦΑΣΚΙΑ Η ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ

Βοηθά:
- Στον πυρετό
- Στη διούρηση
- Στον πονόλαιμο
- Στο βήχα
Ρόφημα ζεστό από φασκόμηλο, μέντα, χαμομήλι, τσάι. Με μία κουταλιά μέλι και λεμόνι μαλακώνει το λαιμό και το βήχα.
Όταν έχει "κλείσει ο λαιμός": κάντε γαργάρες με αφέψημα φασκόμηλου, στο
οποίο θα έχετε ρίξει μερικές σταγόνες ξύδι
Το λάδι της φασκομηλιάς βοηθά τη μνήμη.

ΑΚΟΡΟΣ

ΜΕΡΗ που φυτρώνει: όπου έχει πολλά νερά
ΣΥΛΛΟΓΗ: όλες τις εποχές
ΣΥΛΛΕΓΟΥΜΕ: τη ρίζα
ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ:
- Βοηθά στις αδυναμίες του πεπτικού σωλήνα
- Ανοίγει την όρεξη
- Είναι χωνευτικό
- Είναι διουρητικό
- Για όσους υποφέρουν από κρύα χέρια και πόδια
- Για όσους δεν μπορούν να χωνέψουν τα δημητριακά
- Για τις δυσπεψίες
- Για τις ξινίλες
ΧΡΗΣΗ:
- Βράζουμε το νερό
- Μουλιάζουμε το φυτό
- Πίνουμε το υγρό